STAIRWAY TO HEAVEN

 

‘Eh, nou…vergeleken met jou is er met mij natuurlijk niks aan de hand’. 

Mijn nichtje kijkt me aan terwijl ze kauwt op een stukje zalmforel. We zitten in een restaurantje, ik heb haar zojuist geschetst hoe het met mij gaat, zij vroeg me daarnaar. Nu wil ik graag weten hoe het háár vergaat. Dat brengt haar in verlegenheid, zo lijkt het. Kennelijk bestaat er in haar hoofd een soort ‘treur-trap’: het idee dat je, nadat iemand jou zojuist heeft verteld over iets dat best wel hoog op die trap staat (er is een geliefde dood), niet meer kunt aankomen met jouw beslommeringen van een paar treetjes lager: een irritante collega, een vapende puberzoon, overgangsklachten en KETO-diëten. Niet dat zij deze beslommeringen heeft, maar bij wijze van spreken. Of eigenlijk: van niet spreken, want na mijn wedervraag stokken haar woorden. Natuurlijk zijn er ook in haar leven dingen die niet helemaal over rozen gaan, maar ze vindt die in het niet vallen bij mijn situatie. Daar zit ze mee in haar maag. En dan moet die zalmforel er ook nog bij. 

 

Verdriet opmeten, dat van de ander vergelijken met dat van jou, en dan concluderen dat je geen recht van spreken hebt. Ik doe het ook. Laatst sprak ik een Oekraïense balletdanseres. Ze was twintig, ze was gevlucht. Haar familie was achtergebleven in Kyiv, ze was hier alleen, ze probeerde er het beste van te maken terwijl ze haar dierbaren ontzettend miste en zich elke dag zorgen om hen maakte. Ik zei dat ik haar een heldin vond.  

Toen vroeg ze naar mij: had ik een gezin? Was ik getrouwd? Ik aarzelde, op dezelfde manier als mijn nichtje (we zijn familie). Deze jonge vrouw, dit verhaal, die droeve ogen…het voelde misplaatst om überhaupt over mezelf te gaan praten. Dat gaf ik aan, waarop zij antwoordde: tuurlijk niet, we hebben allemaal ons verhaal en ik ben gewoon benieuwd. En dus vertelde ik: nee geen gezin, ja wel getrouwd en nu nog steeds maar ook niet meer want mijn liefste is dood. Ze zei dat ze mij een heldin vond. We hadden allebei een punt, vonden we. 

 

Tja. Comparison is the thief of joy, las ik ooit ergens. Mijn variant: comparison is the thief of connection. Daarom heb ik een voorstel. Laten we die treur-trap gewoon plat op de grond leggen. Dan zijn de treden nog steeds verschillend, maar het principe van 'hoger' en 'lager' is er dan vanaf. Dan hoeft er niet meer geklauterd of afgedaald te worden en kunnen we als balletdansers elkaars treden langs. Dat hele idee van een gedoe-gradatie, een (s)hitparade, een misère-meter, een leed-lat, een rouw-ranking: loslaten. Gewoon benieuwd zijn. Wie weet wordt die trap zo een stairway to heaven. Ambitieus? Zeker. Mik op de maan, dan land je tussen de sterren.